Startup “cụt cả hai tay” nhận được sự đồng cảm của Cá mập

(Doanhnhanthuonghieu) - Sau một tuần bàn luận sôi nổi của giới khởi nghiệp về những bài học định giá, giá trị thương hiệu của startup, chương trình Shark Tank – Thương vụ bạc tỷ tiếp tục lên sóng tập 5, đẩy cao trào với những cú gọi vốn kỷ lục 116 tỷ đồng bằng tổng số tiền cam kết đầu tư tại mùa 1 đến từ startup công nghệ Smartlog, mô hình kinh doanh chuối chiên bất ngờ gọi vốn thành công hay cú “bắt tay” đầy mạo hiểm của Shark Việt với dự án “nhà ma” Nhật Bản.

Startup “cụt cả hai tay” nhận được sự đồng cảm của Cá Mập

Tập 5 Shark Tank Việt Nam mùa 2 mở màn đầy vui nhộn bằng vũ điệu chuối chiên của nhà sáng lập Phạm Như Cần, đến từ công ty thực phẩm Vina Chuối. Câu chuyện khởi nghiệp của anh Phạm Như Cần khá bất ngờ với câu nói: “khởi nghiệp với hai bàn tay trắng còn là may mắn, em khởi nghiệp cụt cả hai tay”, Nhà sáng lập chia sẻ khá thành thật với các Cá Mập về khoản nợ 8 tỷ do trước đây kinh doanh thua lỗ vì thiếu hiểu biết. Như Cần chuyển vào TP HCM tiếp tục khởi nghiệp với tình yêu với các sản phầm từ trái chuối, để tìm nguồn tài chính nhằm tăng quy mô doanh nghiệp của mình, anh lên Shark Tank mong muốn kêu gọi số vốn 2,3 tỷ đồng đổi 10% cổ phần.

Mở đầu phần thuyết trình, Như Cần dẫn chứng nhu cầu tiêu dùng của ngưởi Việt cho thị trường ăn vặt là 650 triệu USD/ tháng theo thống kê từ Euro Medital và WNS. Tuy nhiên, thị trường dành cho người có thu nhập thấp và thị trường đường phố vẫn chưa được khai thác triệt để. Vì vậy, Vina Chuối là người tiên phong mở đường khai thác hai thị trường tiềm năng này. Đối tượng khách hàng chính mà Vina Chuối nhắm đến là phân khúc người dùng công nhân viên chức, nhân viên văn phòng.

Vina Chuối hiện có hai địa điểm bán hàng trực tiếp, đồng thời kết hợp bán hàng online qua kênh Foody. Trung bình bán ra khoảng 450 trái chuối/ ngày. Trong 6 tháng đầu năm 2018, doanh thu Vina Chuối đạt được hơn 950 triệu đồng, lợi nhuận là 47,5%. Nhà sáng lập tự tin, mô hình kinh doanh của Vina Chuối nhỏ nhưng mang lại hiệu quả cao. Hơn nữa, doanh nghiệp sở hữu công thức pha bột riêng đủ sức đánh bại các đối thủ trên thị trường, nguồn nguyên liệu chuối xiêm đen cũng được nhập từ tỉnh Tiền Giang, còn hệ thống chiên bằng máy được nhập khẩu từ nước ngoài. Và Vina Chuối đang có hai cửa hàng kinh doanh nằm ở vị trí đắt địa ngay giữa trung tâm quận 1 (TP.HCM).

Giải đáp thắc mắc kêu gọi 2 tỷ đồng để dùng vào mục đích gì từ Shark Dzung Nguyễn, Như Cần cho biết, anh sẽ đầu tư 200 triệu mở thêm cửa hàng mới, 120 triệu để đầu tư thiết bị, máy móc. Còn lại là tiền dự phòng. Ngay lập tức, số tiền Như Cần cần để dự phòng quá lớn khiến các Shark hoang mang, cho rằng chi tiêu như vậy không hợp lý.

Hơn nữa, phần thuyết trình lan man của startup khiến Shark Phú mất hết kiên nhẫn, Chủ tịch Sunhouse dứt khoát từ chối đầu tư. “Anh quyết định không đầu tư vì anh thấy em trình bày rất dài dòng, không đi vào trọng tâm. Chính vì thế, em không có logic để giải quyết công việc được” -  Chủ tịch Sunhouse nhận xét. Đồng quan điểm, cho rằng startup chỉ cần tiền từ nhà đầu tư và có lối nói chuyện lòng vòng, Shark Hưng cũng nhanh chóng lắc đầu. 

Hiểu biết sâu sắc về nhân sự, sau khi nghe Như Cần chia sẻ khó khăn trong tuyển dụng nhân sự, Shark Linh đồng cảm: “Những cái em mô tả chị rất thông cảm, khi bắt đầu mình không có gì hết và mình không đủ vốn để tuyển người biết làm gì mình cần. Mình phải tuyển người chưa biết rồi hướng dẫn, từng bước rất chậm, rất khó và khổ”. Tuy nhiên, “cá mập” đến từ Vina Capital cũng từ chối rót vốn với lý do: “Vấn đề chị thấy là em chưa đủ kỹ năng để giải quyết hết các vấn đề trong công ty. Bởi vì, em là người bán hàng, đam mê về sản phẩm nhưng em cần một người để cân đối lại”. 

Tuy nhiên, bất ngờ đã xảy ra khi hai “cá mập” Nguyễn Thanh Việt và Dzung Nguyễn lại bày tỏ sự thích thú với món ăn dân dã Việt Nam. Shark Dzung Nguyễn bất ngờ tiết lộ ông xuất thân từ nông thôn nên tuổi thơ gắn liền với cây chuối. Ngày xưa, ông từng bào chuối để nuôi heo cho nên ngay từ khi startup này xuất hiện, ông đã muốn được hỗ trợ. “Mặc dù, sản phẩm này không phải là sản phẩm anh quan tâm nhưng anh muốn đầu tư vì đơn giản nó tốt cho sức khỏe và hỗ trợ liên quan đến nông nghiệp” – Shark Dzung Nguyễn nói.

Trái ngược với các nhà đầu tư khác, Shark Việt bày tỏ sự thích thú với khả năng nói nhiều của Như Cần vì “người nói nhiều thì mình đỡ phải nói”. Chủ tịch INTRACOM đồng ý đầu tư với điều kiện phải có Shark Dzung Nguyễn đầu tư cùng vì ông muốn Vina Chuối phải có người quản lý kinh tế, còn nhà sáng lập phải thắt chặt chi tiêu.

Cuối cùng, cú “bắt tay” giữa Phạm Như Cần với hai Shark Việt và Dzung Nguyễn đã diễn ra nhanh chóng cho số tiền đầu tư là 2,3 tỷ đồng trong đó 1 tỷ đồng đối lấy 51% cổ phần sẽ được hai “cá mập” sẽ rót trước để giải quyết vấn đề trước mắt là thiếu dòng tiền để kinh doanh, số tiền còn lại sẽ được giải ngân theo tình hình thực tế của công ty. Shark Dzung Nguyễn sẽ đưa người vào giám sát quá trình hoạt động cũng như tất cả chi tiêu, cho đến lúc thành công, startup “đủ lông đủ cánh” thì sẽ giao lại công ty. Nhà sáng lập của Vina Chuối tự tin cam kết trong 3 năm sẽ mua lại số cổ phần gấp 2 lần tiền đầu tư từ các Shark vì niềm tin vào sự thành công của dự án trong tương lai.

Mạo hiểm mới thành công, Shark Việt bất ngờ đầu tư vào startup đến từ thị trường Nhật Bản

Shark Tank Việt Nam bất ngờ có sự tham gia của một trong những doanh nghiệp Việt khởi nghiệp tại Nhật Bản. Đang định cư tại Nhật, nhà sáng lập Hà Cảnh quyết tâm trở về Việt Nam với mong mỏi kêu gọi thành công 12 tỷ đồng đổi lấy 25% cổ phần của công ty Tokai.

Bắt đầu giới thiệu, Hà Cảnh cho biết cộng đồng Việt Nam tại Nhật hiện có 232 nghìn người, trong đó du học sinh chiếm 61 nghìn người. Các du học sinh tại Nhật gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề thuê nhà vì vướng những quy định khắt khe của chính phủ Nhật. Còn hệ thống khách sạn của Nhật cũng đang quá tải hơn 80%, hệ thống nhà ở dành cho khách du lịch tại Nhật chỉ có 26 nghìn căn. Nhật Bản hiện có tổng 126 triệu dân, số căn nhà bỏ hoang là 8 triệu căn và con số này đến năm 2033 sẽ lên đến 20 triệu căn. Với những số liệu đó, Tokai muốn giới thiệu đến nhà đầu tư mô hình ý tưởng dựa trên căn nhà không có người sử dụng tại Nhật Bản. 

Trình bày về lợi thế, Hà Cảnh cho hay hiện nay có khoảng 10 doanh nghiệp bất động sản Việt Nam đang hoạt động tại Nhật Bản nhưng chưa hề có ai áp dụng mô hình này. Tháng 6/2018, chính phủ Nhật cũng ra quy định khắt khe trong việc thuê “nhà ma” nên đó sẽ là cơ hội cho các công ty có giấy phép kinh doanh hoạt động “nhà ma” này. Một lợi thế cạnh tranh khác là Tokai sẽ tiên phong ứng dụng công nghệ vào phát triển mạng lưới kinh doanh với hệ thống quản lý – chăm sóc khách hàng chặt chẽ. Điều mà chưa có công ty bất động sản Việt Nam nào ở Nhật thực hiện.

Tokai mới thành lập vào tháng 12/2017 và hiện đang chờ cấp giấy phép kinh doanh bất động sản tại Nhật nên chưa có doanh thu. Bất ngờ với thông tin Hà Cảnh đưa ra, các “cá mập” tỏ ra thắc mắc đến con số 12 tỷ đồng đổi 25% mà nhà sáng lập này muốn đàm phán. Đáp lại, Hà Cảnh cho biết, cô đề ra mục tiêu doanh thu theo lộ trình: năm đầu tiên là 15 tỷ đồng, năm thứ hai 28 tỷ đồng và năm cuối cùng 46 tỷ đồng. Trong vòng 4 năm đầu sẽ cho thuê 70 căn nhà dành cho người Việt Nam đi du lịch tại Nhật. Hà Cảnh cũng cam kết lợi tức cho thuê có thể đạt 25%/năm. Kế hoạch kêu gọi 12 tỷ đồng là dùng để cho thuê và bố trí 5 căn nhà du lịch, đầu tư 1 tỷ đồng để mở thêm chi nhánh và mất khoảng 350 – 500 triệu cho việc đăng kí bằng cho thuê nhà du lịch. Số còn lại là mua căn nhà thí điểm tự mình cho thuê và chi phối mọi doanh thu, quản lý chính khách hàng. 

Tuy nhiên, câu trả lời này không đủ để thuyết phục các nhà đầu tư, Shark Phú là người đầu tiên đưa ra lời từ chối đầu tư vào Tokai. Tương tự, Shark Linh cũng rút lui vì không quá am hiểu về thị trường Nhật. Cũng từ chối đầu tư, Shark Dzung Nguyễn nhận xét: “Ban đầu anh nghĩ đến em khai thác những căn nhà trống cho khách du lịch thuê theo xu thuế. Tuy nhiên, mô hình doanh thu của em lại mang tính chất môi giới, nhét các sinh viên vào một nhà. Anh không nghĩ xu thế này sẽ được Nhật chấp nhận”. 

Hoài nghi về mức độ tin cậy của thông tin và hiệu quả khai thác bất động sản tại Nhật mà Hà Cảnh đưa ra, Shark Hưng cũng “lắc đầu” từ chối. “Anh làm nghề gần 20 năm nay rồi nhưng chưa bao giờ nhìn thấy tỉ suất lợi nhuận như em nói, độ xác thực về doanh thu cũng như hiệu quả khai thác của công ty nó vượt quá xa so với anh hình dung” – PCT CenLand chia sẻ.

Chủ tịch INTRACOM cho hay “Không mạo hiểm thì không phải đầu tư”, nên sau khi tìm hiểu về phương án sử dụng vốn và tái đầu tư của Tokai, Shark Việt quyết định đầu tư 12 tỷ đến tiếp cận thị trường BĐS tại Nhật, và đồng ý với đề nghị của startup về việc Tokai sẽ nâng vốn điều lệ và vốn góp đối ứng với Shark tương đương với 49% . Kèm theo điều kiện nhà đầu tư phải được cấp phép kinh doanh tại Nhật, một kết thúc viên mãn diễn ra khi Shark Việt và Tokai “bắt tay” nhau tại ngưỡng 12 tỷ đồng cho 51% cổ phần từ nhà đầu tư. Kết thúc thương vụ đầy bất ngờ này, Shark Phạm Thanh Hưng cho rằng danh hiệu “Mr. Wonderful của Shark Phú tại mùa 1 đã thuộc về Shark Việt với những cú rót tiền đầy mạo hiểm của chủ tịch INTRACOM”

Khi “cậu bé tí hon” nhưng muốn chinh phục cả thế giới

Thương vụ gây xôn xao Shark Tank tập 5 đến từ Trần Duy Khiêm – Giám đốc điều hành Smartlog. Giới thiệu sản phẩm là giải pháp công nghệ thông tin toàn diện cho thị trường Logistics Việt Nam, Duy Khiêm tự tin đưa đến các “cá mập” lời mời chào đầu tư 116 tỷ đồng đổi lấy 20% cổ phần công ty. Ngay lập tức, “dàn cá mập” giật “nảy mình” khi con số này này bằng tổng lượng vốn được các Shark đầu tư tại Shark Tank mùa 1. 

Đối mặt với nhà đầu tư, Duy Khiêm cho biết ngành Logistics trên thế giới đang có quy mô khoảng 3 nghìn tỷ USD. Theo nghiên cứu của DSL trên thế giới hiện nay, 80% các kho chưa áp dụng công nghệ hiện tại trong quản lý kho. Tại thị trường Việt Nam có khoảng 1 triệu xe tải thì mỗi ngày, 70% lượt xe chạy về là xe chạy rỗng, tổn thất cho việc đợi chờ, cập nhật, xử lý thông tin giấy tờ là 2 giờ/chuyến. Đó là cơ hội tuyệt vời để Smartlog có thể thay đổi ngành Logistics Việt Nam và thế giới.

Theo Duy Khiêm, Smartlog không bán phần mềm mà Smartlog đi cho thuê phần mềm. Hiện công ty sống bằng hai nguồn là tư vấn cho doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành Logistics và cung cấp nền tảng ứng dụng cho doanh nghiệp vận hành dễ dàng hơn, số hóa hoạt động vận hành bằng Logistics. Smartlog thu phí 6 nghìn đồng cho mỗi chuyến xe/ngày khi sử dụng hệ thống với hơn 50 doanh nghiệp đang sử dụng dịch vụ.

Duy Khiêm cũng không giấu tham vọng chinh phục các nhà đầu tư thế giới, tuy nhiên, anh vẫn muốn dành cơ hội này cho các nhà đầu tư Việt Nam trước tiên. Nghe xong chia sẻ từ Duy Khiêm, Shark Việt đưa ra lời khuyên Smartlog trước hết phải đứng vững ở trong nước đã, vì thị trường cần chinh phục đầu tiên là Việt Nam. Nhà sáng lập của Smartlog tự tin cho hay, thị trường Việt Nam hiển nhiên trong tay Smartlog rồi, không có gì phải lo nữa. Còn câu chuyện ở Asian Duy Khiêm phải “bung mạnh” là để cạnh tranh “sòng phẳng” với “ông lớn” Oracle - một trong những hãng phần mềm, có hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến trên thế giới. Dù doanh thu năm vừa rồi đang lỗ khoảng 4 tỷ đồng, lợi nhuận đang âm nhưng Smartlog vẫn muốn các Shark gia nhập để cùng triệt tiêu cơ hội phát triển của các công ty có tiềm năng trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Còn nếu Smartlog âm thầm thực hiện thì dễ dàng bị các “ông lớn” công nghệ “đá văng” ra khỏi thị trường. 

Nghe xong tham vọng của startup, Shark Hưng cho rằng: “116 tỷ cũng không thể xoay chuyển cuộc chơi”, nhà đầu tư nhanh chóng “lắc đầu” vì không tin tưởng vào giấc mơ quá lớn của Smartlog. Tiếp đó, cũng quyết định không đầu tư nhưng Shark Việt vẫn dành cho Duy Khiêm lời khuyên chân thành: “Trước khi nhìn lên trời thì phải nhìn xuống đất”.

Dứt khoát không đầu tư, Shark Dzung Nguyễn bày tỏ: “Startup thì nên có tham vọng như cách mà em đang tham vọng, anh cũng muốn điều đấy. Tuy nhiên nên thực tế và bắt đầu từ những việc nhỏ, lần sau em có thể giải thích rõ hơn những cái em dự định làm. Dựa trên cái đó thì mới có bức tranh lớn để người ta hiểu em đang định làm gì”. Với lý do này, Smartlog cũng thất bại trong việc chinh phục “cá mập” đến từ Vina Capital.

Am hiểu về ngành Logistics và đang đầu tư vào công ty Hàng hải Sài Gòn nên Shark Phú rất mong mỏi đi tìm đội ngũ giỏi có thể làm Logistics, nhưng phần thuyết trình dong dài và giấc mơ chưa cụ thể của Duy Khiêm không đủ để thuyết phục được ông chủ Sunhouse. Tuy nhiên, Shark Phú vẫn mong muốn được trải nghiệm, mở ra cho Smartlog một cơ hội kinh doanh hợp tác trong tương lai.

Tập 5 của Shark Tank mùa 2 đã khép lại với 2/3 thương vụ được đầu tư, các bài học kinh doanh đắt giá cùng những ý tưởng sáng tạo, mới mẻ sẽ được tiếp diễn vào lúc 20h30, tối thứ 4 hàng tuần trên kênh VTV3.

Nguyên Khánh