Shark Hưng chi 1 triệu USD đầu tư vào startup năng lượng xanh Power Centric

(Doanhnhanthuonghieu) - Vô vàn những điều bất ngờ đã diễn ra trong tập 12 của Shark Tank. Người xem không chỉ hào hứng với màn ra mắt của “cá mập” Đặng Hồng Anh – Tân Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Tập đoàn TTC mà còn được chứng kiến những thương vụ đầu tư bạc tỷ đích thực đến từ hai “cá mập” là Phó chủ tịch CenLand Phạm Thanh Hưng và Chủ tịch Sunhouse Nguyễn Xuân Phú.

Gặp startup đúng vị, Shark Hưng “đơn thân độc mã” chống lại liên minh “cá mập”

Thương vụ ấn tượng nhất tập 12 Shark Tank đến từ nhà sáng lập Ngọc Minh của công ty Power Centric. Định cư tại Hoa Kỳ từ nhỏ nhưng Ngọc Minh luôn ấp ủ ước mơ về nước khởi nghiệp vì muốn tạo ra giá trị cho xã hội. Power Centric là công ty chuyên nghiên cứu và sản xuất công nghệ năng lượng xanh như Pin và hệ thống lưu trữ máy phát điện. Đến tham gia Shark Tank cùng giám đốc điều hành Power Centric, Ngọc Minh mời chào nhà đầu tư hai mức giá 500 nghìn USD cho 10%, hoặc 1 triệu 500 nghìn USD cho 30% cổ phần.

Theo Ngọc Minh, hiện trên thế giới có 1,3 tỷ người chưa có điện như: Indonesia, Malaysia. Thậm chí nguồn điện tại việt nam cũng chưa ổn định, thường xuyên bị cúp. Với nhu cầu cung cấp điện cho các thiết bị điện tử ngày càng tăng nên các nước phát triển đang nghiên cứu giải pháp để lưu trữ lại nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, solar. Vì vậy, nhà sáng lập giới thiệu đến Shark sản phẩm bình trữ điện đa năng MoPo, sản phẩm có thể thay thế được ắc quy, chì axit hiện hành, đang được sử dụng rất phổ biến trên các xe điện và những hệ thống lưu trữ năng lượng. MoPo có kích thước và trọng lượng chỉ bằng ¼ so với các loại bình ắc quy thông thường. Đặc biệt, khi người dùng kết hợp với bộ chuyển đổi điện sẽ có ngay một máy phát điện di động dễ dàng kết nối và mở rộng công suất.

Nhà sáng lập cũng cho biết, sản phẩm đã hoàn thành nghiên cứu và đưa ra thị trường, đạt doanh thu hơn 500 triệu đồng sau 2 tháng chạy thử. Power Centric đã có nhà xưởng với dây chuyền sản xuất theo thiết kế có thể đạt 60 nghìn sản phẩm/ năm. Giá bán một sản phẩm dự kiến khoảng 499 USD tại thị trường Việt Nam.

Mức định giá công ty lên đến 5 triệu USD của Ngọc Minh khiến Shark Phú không khỏi nghi hoặc. Tuy nhiên, nhà sáng lập nhanh chóng lý giải: “Hiện công nghệ lưu trữ là chìa khóa của năng lượng tái tạo. Lĩnh vực này đến năm 2022 được dự đoán có thị phần lên đến 100 tỷ USD. Dự kiến doanh thu 2019 từ những đối tác đang làm việc đã lên đến 5 triệu USD”.

Dù nhận thấy nhu cầu thị trường lớn nhưng hai “cá mập Quỹ” Dzung Nguyễn và Thái Vân Linh vẫn lắc đầu từ chối. Nếu “cá mập công nghệ” rút lui vì không thuộc lĩnh vực sở trường thì “bóng hồng” đến từ Vina Capital lại cho rằng Power Centric bỏ ra 10% cổ phần đi gọi vốn lúc này là phí phạm. “Chị thấy em không cần các Shark ở đây, bỏ ra 10% lúc này là phí. Em đã tạo ra sản phẩm mà người tiêu dùng thấy hợp lý thì nên đưa ra thị trường chạy thử. Em lớn lên ở Mỹ thì cứ bán ở thị trường bên đó đi khoan hãy nghĩ về Việt Nam. Khi đã xây dựng nhà máy, đã tạo nên các kênh quảng cáo, có khách hàng rồi thì lúc đó mới nên gọi vốn lớn hơn nữa để mở rộng” – Shark Linh nói.

Ghi nhận lời khuyên của Shark nhưng Ngọc Minh cũng chân thành chia sẻ, bản thân anh là fan trung thành của Shark Tank Mỹ nhưng nguyên nhân thực sự để anh tìm đến các Shark tại Việt Nam là muốn được hỗ trợ về kinh nghiệm, mối quan hệ và ấp ủ mong muốn xây dựng lên thương hiệu, sản phẩm “Made in Viet Nam”.

Ở một thế trận khác, dù đánh giá câu chuyện chế tạo năng lượng thực ra không có gì mới nhưng Shark Hưng vẫn thấy hứng thú với MoPo bởi “cá mập” nhìn thấy tiềm năng thị trường còn rất lớn. Do đó, PCT CenLand lập tức là người đầu tiên đưa ra đề nghị 500 nghìn USD cho 30% cổ phần công ty Power Centric. Shark Hưng đánh giá, nhà sáng lập Ngọc Minh từ Mỹ về chưa hiểu thị trường Việt Nam, còn Giám đốc nghiên cứu & phát triển Sơn Tùng là dân thuần kỹ thuật nên Power Centric rất cần có người hoạch định chiến lược thị trường, giúp công ty tiếp cận với các khách hàng lớn ở Việt Nam. Vì thế, Shark Hưng không ngần ngại tiến cử bản thân: “Anh học Bách Khoa, là dân kỹ thuật và học MBA ngành Quản trị kinh doanh quốc tế nên hiểu biết cả về kỹ thuật lẫn vấn đề kinh doanh. Anh biết tất cả các khách hàng tiềm năng ở Việt Nam cũng như cơ hội để đưa ra thị trường quốc tế. Anh nghĩ trong các Shark ở đây, mình anh là đủ rồi. Mục tiêu của chúng ta là sẽ biến mấy chục ngàn cây xăng ở Việt Nam thành trạm sạc, đổi ắc quy”.

Sau khi nghe startup trình bày về tiềm năng sản phẩm và nhu cầu thị trường, Shark Hồng Anh bày tỏ muốn cùng hợp tác với Shark Hưng bởi lợi thế, tập đoàn TTC của ông cũng đang làm năng lượng rooftop với solar. Tuy nhiên, lời đề nghị này bất ngờ bị PCT Cenland thẳng thừng từ chối kèm tuyên bố: “Anh có thể trở thành khách hàng của bên tôi”.

Cuộc đua trở nên cực gây cấn khi Shark Phú nhập cuộc cùng Shark Hồng Anh với lời đề nghị 500 nghìn USD đổi lấy 25% cổ phần Power Centric. 

Chứng kiến sự hứng thú của “cá mập”, Ngọc Minh nhanh nhạy muốn gom cả ba nhà đầu tư về một mối với giá 1 triệu 500 nghìn USD. Tuy nhiên, lời đề nghị này bị “cá mập” Phạm Thanh Hưng khước từ với lý do “lắm cha con khó lấy chồng”. Đồng thời, PCT CenLand đưa ra đề nghị đầu tư hẳn 1 triệu USD, trong đó 500 nghìn USD cho 30% cổ phần Power Centric, còn lại là cho vay chuyển đổi. 

Ngỡ ngàng về độ chi bạo của Shark Hưng, Shark Hồng Anh và Phú liền lên tiếng lôi kéo startup về đội mình. Chủ tịch Sunhouse cho hay: “Các em đang quá quan tâm có bao nhiêu %, các em là người có thể lo khâu sản xuất nhưng thực ra khâu bán hàng mới là quan trọng. Trong tay anh hiện có ít nhất 100 quân đi bán đồ điện này. Đấy là cái lợi thế”.

Tuy nhiên, muốn nhận đầu tư nhiều hơn nhưng không bị pha loãng cổ phần, Ngọc Minh lần nữa mạnh dạn thương lượng lại với nhà đầu tư. Cuối cùng, nhà sáng lập Power Centric cùng PCT CenLand đã tìm thấy nhau ở mức 25% cổ phần cho số vốn 1 triệu USD đầu tư.

Cuối cùng, sau những màn giành giật quyết liệt giữa các “cá mập”, cuộc chiến cân não giữa Shark với startup đã có kết thúc viên mãn thuộc “cá mập” nổi tiếng “kén ăn”. Sự dứt khoát, quyết tâm giành giật cho được Power Centric của Shark Hưng phần nào cho thấy sự tiềm năng của startup cũng như thị trường năng lượng Việt Nam. Hy vọng với sự nhập cuộc của PCT CenLand, Power Centric sẽ sớm thực hiện hóa giấc mơ của chính mình.

Cấu trúc công ty rắc rối, startup vẫn được Shark Phú rót vốn 10 tỷ đồng

Thương vụ tiếp theo đến từ Yến Quân – nhà sáng lập của trung tâm triển lãm yến sào Việt Nam VBEC. Với mong muốn xây dựng mô hình trải nghiệm Yến xào, Yến Quân đến kêu gọi đầu tư 10 tỷ đồng cho 10% cổ phần công ty.

Mở đầu phần thuyết trình, Yến Quân cho hay VBEC chính thức mở cửa từ tháng 6/2017 nhưng chủ yếu để quảng bá hoạt động du lịch, doanh thu vẫn đạt được mức hòa vốn với con số 20 triệu đồng trên báo cáo tài chính, lãi ròng đạt 5 triệu đồng. Khi nhà đầu tư đề cập đến doanh thu năm 2018, Yến Quân mới thật thà cho hay: “em vẫn chưa cộng báo cáo lại, 6 tháng đầu năm đến giờ vẫn chưa có lời”. 

Yến Quân cũng cho biết công ty đang có 34 cổ đông, trong đó 4 cổ đông ban đầu và 30 cổ đồng từ vòng gọi vốn cộng đồng với giá 30 triệu đồng/ suất đầu tư. Các cổ đông đã mua cổ phần từ vòng Crowd Funding sẽ được nhà sáng lập đảm bảo chia 18% lợi nhuận dù bất kể công ty lời hay lỗ vốn. Nếu trong trường hợp lỗ, Yến Quân tự bỏ tiền túi ra bù cổ tức cho các cổ đông. 

Bất ngờ với trình bày của Yến Quân, Shark Phú nhận xét: “Anh không thích sự không minh bạch đấy, em lấy tiền của em đi trả cổ tức là không chuẩn. Anh quan tâm sự minh bạch, không biết lấy nguồn tiền từ đâu ra mà em trả tới 18%”.

Đồng tình, PCT CenLand cũng thẳng thắn chia sẻ câu chuyện: “Anh từng đuổi giám đốc kinh doanh vì bỏ tiền túi ra đi công tác. Nếu các bạn chi tiền túi ra thì hoàn toàn có thể làm ngược lại, chi tiền công ty cho việc cá nhân. Vì vậy, em không rành mạch giữa chuyện bỏ tiền túi vào bù lỗ cho công ty này, vậy lúc lời em cũng có thể rút ra bỏ vào túi em”. 

Rắc rối chưa dừng ở đó, khi các nhà đầu tư thắc mắc mối quan hệ giữa VBEC và thương hiệu Yến sào Yến Quân thì nhà sáng lập mới cho hay, VBEC bỏ ra 20 tỷ đồng để làm du lịch trên mảnh đất thuê từ chính nhà sáng lập và mua nhượng quyền thương hiệu Yến Quân. Hai công ty không thể sáp nhập chung vì nguyên nhân Yến Quân là công ty gia đình với 2 thành viên, và đồng sáng lập là chị ruột của Yến Quân không đồng tình mô hình kinh doanh của VBEC.

Nhận thấy cấu trúc công ty quá rắc rối, Shark Linh và Hồng Anh thẳng thắng từ chối đầu tư vào VBEC. Tiếp đến Shark Hưng cũng từ chối cùng lời nhận xét khá gay gắt: “Mô hình kinh doanh phụ thuộc hoàn toàn vào nhà Yến. 30 triệu/ người thì có thể không điên nhưng bỏ 10 tỷ để đầu tư thì có thể điên thật. Chuyện đầu tư 1đồng, 10 đồng hay 10 tỷ không quan trọng với em nhưng điều quan trọng ở đây là anh không đầu tư”.

Tự nhận mình không rành về tài chính, Yến Quân cho hay cô tìm đến nhà đầu tư để chia sẻ ý tưởng và mong muốn tìm kiếm sự giúp đỡ vận hành. Nhà sáng lập dõng dạc tuyên bố kêu gọi 10 tỷ cho 10% cổ phần nhưng nếu Shark muốn 51% để quản lý thì vẫn đồng ý bởi cô đã chuẩn bị sẵn tinh thần bị sa thải.

Quan điểm “bán công ty” này của Yến Quân ngay lập tức bị Shark Dzung bác bỏ: “Thông thường một cổ đông, đặc biệt là founder nắm nhiều công ty khác nhau, điều hành nhiều công ty khác nhau thì lợi ích nhóm cổ đông không thuộc hai công ty là mâu thuẫn. Em sẽ tập trung lợi ích của em cho công ty nắm nhiều hơn, dẫn đến lợi ích của cổ đông ở các công ty khác nhau sẽ bị ảnh hưởng. Chính vì thế, người ta không thích đầu tư vào founder nắm nhiều công ty cùng một lúc.Về cơ bản nhà đầu tư chỉ đầu tư để founder làm và hỗ trợ để phi lên”. Với nhận xét này, Shark Dzung cũng quyết định từ chối đầu tư vào Yến Quân.

4/5 “cá mập” quay lưng đi nhưng bất ngờ Shark Phú lại đưa ra lời đề nghị đầu tư 10 tỷ với hình thức trái phiếu chuyển đổi cổ phần, lợi nhuận 18% năm. Nếu trường hợp không đạt KPI thì sẽ chuyển thành hình thức cho vay với lãi suất 18% năm, được đảm bảo bằng toàn bộ tài sản của Yến Quân. 

Đi gọi vốn với tâm thế “muốn được làm bạn với Shark”, trước lời đề nghị Shark Phú, Yến Quân gật đầu ngay lập tức mà không đắn đo, suy nghĩ. Bên ngoài trường quay, startup bày tỏ sự mãn nguyện bởi cô mong muốn công ty lộn xộn của mình sẽ trở nên rõ ràng, minh bạch và trong thời gian ngắn nhất có thể lên sàn chứng khoán.

Mô hình chưa đủ sâu, ứng dụng hỗ trợ tập thể dục chưa thỏa mãn nhu cầu sử dụng

Thương vụ thứ 3 đến từ cặp đôi Quỳnh Khanh và Minh Tân, đồng sáng lập Nextfit - ứng dụng luyện tập, cung cấp giải pháp luyện tập cá nhân dành riêng cho những người bận rộn.

Mở đầu phần thuyết trình, Quỳnh Khanh cho biết đối tượng người dùng mà Nextfit nhắm đến là phân khúc khách hàng cao cấp, phụ nữ ở căn hộ cao cấp có sẵn không gian tập luyện trong độ tuổi từ 25-45. Sản phẩm bắt đầu chạy từ tháng 1/2018, lợi nhuận Nextfit thu về cho mỗi buổi tập giữa PT (huấn luyện viên cá nhân) với khách hàng là 20%. Nextfit hiện có tổng cộng 30 huấn luyện viên. Mức giá tập luyện dựa theo từng cấp độ của HLV, trung bình dao động từ 130 - 800 nghìn/giờ. Nextfit định vị sản phẩm theo on-demant (theo yêu cầu), khách hàng có thể tự do chọn lựa PT khi có thời gian rảnh rỗi chứ không ràng buộc hợp đồng cố định.  

Với chiến lược này, “cá mập công nghệ” lập tức nhìn thấy sự sai lầm của Nextfit, ông đưa ra nhận định: “Em đi theo on-demant là một sai lầm, cái của em rất cần ngay lập tức, book xe 3 cuộc mà bị hủy thì lần sau không bao giờ sử dụng lại. Bây giờ em mới có 30 PT là số lượng rất chi ít, giả sử em có 3500 PT thì em mới có thể phục vụ on-demant, book phát có ngay, nhưng câu chuyện lúc đó, chỉ những top PT mới kiếm được tiền, còn những người ở sau không kiếm được tiền họ cũng out ra khỏi hệ thống của em. Mô hình on-demant anh nghĩ không hiệu quả”.

Quay trở về vấn đề định giá, Quỳnh Trang cho hay tham vọng của Nextfit vào giữa năm 2019 có thể đạt doanh thu lên đến 600 nghìn USD, đến năm 2020 có thể thu hồi vốn. Dựa theo mục tiêu người dụng và huấn luyện viên, đến 2022-2023 mở rộng ra nước ngoài để thu hút khoảng 600 người dùng, 72 nghìn PT. Để hiện thực hóa, hai nhà sáng lập mong muốn kêu gọi đầu tư 200 nghìn USD đổi lấy 10% cổ phần để có nguồn kinh phí hỗ trợ PT trong việc kiếm thêm khách, sau đó PT sẽ giới thiệu người quen, bạn bè vào mạng lưới của Nextfit. Quỳnh Khanh nhấn mạnh việc phát triển PT là thứ yếu, Nextfit chủ yếu là làm sao phát triển người dùng.

Cho rằng với mức tăng trưởng như hiện tại, đến 10 nữa Nextfit cũng chưa đạt được mức doanh thu như mong muốn, startup đã đưa ra mức định giá phi lý, lần lượt ba Shark Phú, Hồng Anh và Hưng đều lắc đầu từ chối. Tương tự, Shark Linh cũng quả quyết lắc đầu. “Cá mập” đến từ Vina Capital cho startup lời khuyên: “Chị thấy mô hình của em chưa đủ sâu. Em nên nghĩ sâu hơn khách hàng mục tiêu này cần gì. Cái em nói hơi chung chung”.

Shark Dzung Nguyễn nhận xét: “Cái em bán là PT, ít nhất là phải tập hợp được những PT giỏi nhất, có tiếng nhất và họ là người kéo khách hàng đến cho em. Khi có khách hàng vào đăng kí, em phải đảm bảo hoạt động giữa khách hàng và PT được diễn ra. Từ đấy, em mới phát triển lên được. Đó là điều sơ khai nhất của một startup, chưa làm được điều đó thì kế hoạch kinh doanh này của em rất chi là mơ mộng. Em phải về suy nghĩ lại mô hình, đối tượng mục tiêu, cách tiếp cận khách hàng”. “Cá mập công nghệ” quyết định không đầu tư vào dự án này. 

Dù không may mắn bị cả 5 “cá mập” quay lưng nhưng Nextfit cũng không phải ra về tay trắng. Hai nhà sáng lập Quỳnh Khanh và Minh Tân đã thu về được rất nhiều lời khuyên bổ ích từ các Shark, giúp Nextfit xem xét, sắp xếp lại định hướng phù hợp bởi đây là ngành tiềm năng, có thể đột phá.

Cùng theo dõi Shark Tank Việt Nam mùa 2 vào lúc 20h30, tối thứ 4 hàng tuần trên kênh VTV3 để đón xem những thương vụ ấn tượng tiếp theo.

Vương Huy Khôi