Shark Tank Việt Nam mùa 2 : Startup gây “ức chế” nhất mọi thời đại

(Doanhnhanthuonghieu) - Sau 3 thương vụ thành công từ tập trước, Shark Tank Việt Nam tiếp tục với những màn mời chào đầu tư đầy “béo bở” từ các “con mồi” công nghệ. Tuy nhiên, hiện thực khốc liệt của câu chuyện xuống tiền đầu tư không phải lúc nào cũng phù hợp với các startup ưa thích cuộc sống “màu hồng”. Một lần nữa, Shark Thủy thực hiện đúng triết lý đầu tư vào thế hệ tương lai khi “rót vốn” vào startup công nghệ giáo dục Magic Book. 

Tập 10 của Shark Tank mở màn với lời đề nghị đầu tư 5 tỷ đồng đổi lấy 10% cổ phần công ty Agritelecom của nhà sáng lập Phạm Mỹ Mãn. Xuất hiện với phong cách ninja, Mỹ Mãn giới thiệu đến nhà đầu tư dự án game ức chế muốn đập điện thoại Sprint Hero do chính anh chàng lập trình. Theo Mỹ Mãn, cùng là dòng game ức chế nhưng Sprint Hero có nhiều điểm khác biệt, gây ức chế gấp nhiều lần so với Flappy Bird - một trong những trò chơi đình đám từng là niềm tự hào của người Việt. Khi Sprint Hero ra mắt, trò chơi đã được loạt báo Việt, Nga, Hungary và cả Google News đưa tin. 

Xuất thân từ trường Đại học Bách Khoa TP.HCM, Mỹ Mãn tự tin khẳng định anh chàng có thể thiết kế được hết các phần mềm về viễn thông, công nghệ thông tin có giá trị triệu USD. Nhà sáng lập này đã tự chuẩn bị nền tảng rất lớn để xây dựng công ty tỷ USD. Sau khi đạt mục tiêu, Mỹ Mãn sẽ đủ sức mạnh về trí tuệ, tài chính, công nghệ để can thiệp vào nền công nghiệp Việt Nam. Startup tự tin tuyên bố trước nhà đầu tư: “Hiện nay trên thế giới không có ai thiết kế được với số lượng không giới hạn ngoài em. Các Shark nếu tin tưởng vào những người trẻ “dám nghĩ dám làm” thì hãy đầu tư cho em!”. 

Mỹ Mãn cho biết, so với trò chơi đang gây sốt trên thị trường ở thời điểm hiện tại là LightEaters có độ ức chế, gây nghiện nhẹ với 50 triệu lượt tải, thu về 3 triệu USD/tháng thì Sprint Hero của mình có khả năng gây ứng chế, gây nghiện mạnh hơn. Bất chấp trong vòng 6 tháng gần đây, Sprint Hero mới được khoảng 10 nghìn lượt tải nhưng nhà sáng lập rất kỳ vọng Sprint Hero có thể tạo ra doanh thu 5 triệu USD/tháng. 

Bên cạnh đó, Mỹ Mãn cũng hăng hái “chia sẻ” các thông tin về Marketing, Sale… mà anh chàng nghiên cứu được với các Shark. Nếu kêu gọi đầu tư thành công 5 tỷ đồng từ Shark, Mỹ Mãn không giấu tham vọng sẽ nhanh chóng trở thành triệu phú bởi thế giới không ai làm được. 

Ngán ngẩm trước viễn cảnh tương lai ngành Game mà startup vẽ ra, “cá mập công nghệ” liền lên tiếng: “Thể loại này trong tiếng anh gọi là Arcade game, anh đã đầu tư cách đây 8 năm rồi, vào Colobox - công ty đầu tiên của Việt Nam phát triển trên nền tảng Smartphone. Sau khoảng 1 tháng đã có 2 triệu lượt tải, đúng ngay thể loại gây ức chế đấy nhưng chẳng tạo ra cái gì hết mặc dù năng lực sản xuất ra rất nhiều, cũng chẳng đi đến đâu. Người dùng họ có nhiều lựa chọn, em chỉ là 1/5000 trò chơi lựa chọn được đẩy lên App Store hằng ngày”. 

Dù bị nhà đầu tư bác bỏ quan điểm thị trường nhưng Mỹ Mãn không mấy lúng túng, nhà sáng lập trẻ vẫn tự tin so sánh mình với hai ông lớn của ngành game là Fando và Ketchapp. Mỹ Mãn tuyên bố: “Em không quan tâm một ngày có bao nhiêu App được đẩy lên Store, em nhỏ mà quan tâm số đông sao? Quan trọng là cái đầu”. 

Trải lòng trước hội đồng đầu tư, Mỹ Mãn cũng tiết lộ mình bắt đầu khởi nghiệp từ khi là sinh viên với việc thành lập hội Gia sư giỏi, sau đó ra trường thành lập công ty về phần mềm quản lý nha khoa. Tuy nhiên, công ty đã thất bại và tên anh chàng đang bị ghi nợ tại chi cục thuế vì không có tiền đóng thuế. 

Quá “ngộp thở” trước phần trình bày “ức chế” của startup, Shark Phú là người đầu tiên tuyên bố không đầu tư. Tiếp đến, Shark Dzung Nguyễn cũng mau chóng rút lui cùng lý do: “Những gì em nói trong lĩnh vực này là quá cũ rồi, không có gì mới hết. Anh đã đầu tư game từ 8 – 9 năm trước và đã bỏ đầu tư luôn rồi, bởi đấy là mảng cực kỳ cạnh tranh”. 

Nổi tiếng là vị “cá mập” thẳng thắng, không sợ mất lòng, Shark Linh nói bà không thể nhịn cười khi nghe phần trình bày của nhà sáng lập trẻ này. “Chị thấy là em giống như cuốn sách. Tất cả những gì em nói ra đều là lý thuyết hết. Em nói ở đây là dạy lại chị về tiếp thị, thu hút khách hàng trên AppWork. Chị thấy rất buồn cười! Những thứ em nói quá cơ bản và cách em nói như là em vừa mới khám phá ra. Tất cả các Shark ở đây đã biết hết những gì em nói rồi, em không chia sẻ điều gì mới mẻ, cụ thể dựa trên những gì em đã thực hiện ra. Chị có cảm giác em chưa đủ kinh nghiệm về thực tế, vì vậy, chị quyết định không đầu tư” – Shark Linh nhận xét. 

Shark Hưng cũng thẳng thắn không kém khi cho Mỹ Mãn lời khuyên: “Nếu em thực sự muốn làm gì đó mà không ai làm được cũng như chưa ai từng làm cả thì em cứ làm thôi, đừng nghe theo bất kỳ lời khuyên của ai. Các Shark ở đây đều chưa ai làm được doanh nghiệp tỷ đô nên tốt nhất em đừng nghe các Shark. Nãy giờ ngồi nghe, anh thấy ức chế quá nên quyết định không đầu tư”. 

Đồng quan điểm với các nhà đầu tư, Shark Thủy khuyên startup nên thực tế hơn. “Có vẻ em sống trong môi trường ảo nhiều quá nên phần trình bày kinh doanh của em không thực tiễn” – CT Apax Leaders nói. 

Không quá bất ngờ, thương vụ mau chóng kết thúc với 5 cái lắc đầu nhưng lần đầu tiên tại Shark Tank, tất cả 5 nhà đầu tư đều bày tỏ sự ức chế khi startup rời đi. Được đánh giá khá hiền hòa với startup nhưng hai Shark Hưng và Shark Dzung Nguyễn liên tục bày tỏ tâm trạng: “game ức chế dễ sợ”, “trình bày còn ức chế hơn nữa”… 

Thương vụ đáng chú ý tiếp theo đến từ đồng sáng lập, giám đốc điều hành của Magic Book - Bùi Quang Huy. Giới thiệu sản phẩm hệ thống đồ chơi thông minh Magic Book, Quang Huy gửi đến nhà đầu tư lời mời chào 500 nghìn USD đổi lấy 20% cổ phần công ty. 

Mở đầu phần thuyết trình, Quang Huy cho biết những đứa trẻ sử dụng công nghệ thường xuyên hay có xu hướng lãng quên các trò chơi truyền thống. Trước vấn đề đó, hệ thống sản phẩm đồ chơi thông minh Magic Book đã được sản xuất thành công và đưa ra thị trường vào năm 2017. Magic Book là nền tảng kết hợp giữa thiết bị công nghệ và đồ chơi vật lý, để tạo ra các sản phẩm giúp các trẻ em có độ tuổi từ 3 – 15 học tập, vui chơi an toàn. Nhà đồng sáng lập Magic Book khẳng định đây là sản phẩm đầu tiên và duy nhất tại VN và khu vực châu Á đi theo xu hướng kết hợp công nghệ với đồ chơi vật lý. 

Theo Quang Huy, sau 6 tháng thử nghiệm thị trường, Magic Book đã bán được 1500 sản phẩm tương dương doanh số khoảng hơn 300 triệu trong 3 tháng đầu tiên, hiện tăng 4000 sản phẩm trong 3 tháng gần đây. Hiện DN đã cho ra mắt 5 sản phẩm trên thị trường, bộ phụ kiện có giá bán 150 nghìn đồng, sản phẩm là 200 nghìn đồng/bộ. Magic Book đang được bán hàng trực tiếp qua website, các kênh truyền thống như: nhà sách, cửa hàng đồ chơi thông minh và một số trang thông tin thương mại điện tử lớn như: Lazada, Tiki… 

Quang Huy cho biết, Magic Book tập trung chính vào đối tượng 5 -12 tuổi nhưng mục tiêu mở rộng trong khoảng 3-15 tuổi, hiện dung lượng thị trường tiềm năng này có khoảng 7,5 triệu người dùng. Nếu trong 3 năm đầu tiên, Magic Book phủ được 15% thị trường là đủ khả năng hoàn vốn. Quang Huy cũng dự kiến trong năm đầu tiên sẽ bán ra 4 nghìn sản phẩm, năm thứ 2 là 100 nghìn sản phẩm và năm thứ 3 là 150 nghìn sản phẩm. Như vậy, sau 3 năm nhà đầu tư có thể nhanh chóng thu hồi vốn. 

Không dễ bị đánh lừa với các con số mà startup vẽ ra, Shark Phú là người đầu tiên lên tiếng rút lui. Shark nói: “Ba năm thu hồi vốn, nhưng với tỉ lệ này, anh tính toán ít nhất 10 năm nữa em mới thu hồi được vốn”. Đồng quan điểm, PCT CenLand cũng từ chối tham gia kèm lời nhận xét: “Mô hình doanh số của bạn bán một lần rồi, việc cập nhật thì phải bán đồ chơi khác không tạo ra nhu cầu phát sinh liên tục. Việc giải quyết một nhu cầu thiết yếu ở trong đứa trẻ tôi thấy không rõ ràng”. 

Không ủng hộ việc cho trẻ em tiếp xúc quá nhiều với các thiết bị điện tử, Shark Linh cũng lắc đầu từ chối đầu tư. Shark bày tỏ: “Thời đại bây giờ mình không thể tránh né công nghệ nhưng chị đang tìm cái gì đó thực sự kết nối cả hai, để các bé tiếp tục dùng não khi mở máy lên. Chị cảm giác sản phẩm này chưa đạt được đến mức đó”. 

Sau phần trình bày lòng vòng về thông số của startup, Shark Dzung Nguyễn lên tiếng tuyên bố rút lui vì Quang Huy quá mông lung về mục tiêu khách hàng và dung lượng thị trường. 

Còn lại “một mình một ngựa”, dù hơi băn khoăn về định vị của Magic Book, nhưng Shark Thủy vẫn cho startup một cơ hội cuối khi nhà đồng sáng lập khẳng định chắc chắn công ty làm về giáo dục có ứng dụng công nghệ. Shark Thủy chia sẻ: “Anh nghĩ hướng đi này là có tiềm năng, hiện nay công nghệ trong giáo dục là một thị trường tương lai rất phát triển. Nhưng nếu em vẫn giữ cách làm cũ thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn nhưng anh nghĩ, chúng ta có thể điều chỉnh được. Anh có rất nhiều team công nghệ, và anh có thể hỗ trợ các em về vấn đề kênh phân phối. Anh đang phát triển chuỗi dạy về tư duy và các kỹ năng cho trẻ em. Đó là tệp khách hàng trùng với hướng mà em đang phát triển”. 

CT Apax đã đưa ra lời đề nghị 200 nghìn USD đổi lấy 30% cổ phần công ty và 300 nghìn USD còn lại là trái phiếu chuyển đổi trong vòng hai năm. Tuy nhiên, do định giá công ty dựa trên các giai đoạn phát triển của startup, Quang Huy cho rằng Magic Book đã vượt qua 3/5 chặng đường nên ở mức 2,5 triệu USD. Nhà đồng sáng lập bày tỏ mong muốn nhận được 300 nghìn USD để đổi lấy 30% cổ phần từ Shark. Tuy nhiên, mức định giá “quá đắt” này ngay lập tức bị Shark Thủy bác bỏ, ông chỉ ra vấn đề: “Vấn đề của em là sản phẩm chưa có doanh thu, chưa chứng minh độ hot của sản phẩm. Công ty không thể định giá 2,5 triệu được, chỉ dao động từ 600-700 nghìn USD thôi”. 

Cuối cùng, hướng đến tầm nhìn xa hơn, Quang Huy đã gật đầu đồng ý với lời đề nghị ban đầu của Shark Thủy. Cái ôm chặt của CT Apax cùng nhà đồng sáng lập Magic Book hứa hẹn sẽ tạo nên nhiều cú đột phá ứng dụng công nghệ vào nền giáo dục Việt trong tương lai. 

Thương vụ thứ 3 đến từ ba nhà đồng sáng lập Đức Thành – Hùng Cường – Hồng Ngọc của thương hiệu kem Takitimu. Đến Shark Tank để kêu gọi 5 tỷ đồng cho 20% cổ phần, các nhà sáng lập Takitimu mong muốn được nhận đầu tư để mở rộng quy mô, độc lập tự chủ sản xuất các nguyên liệu. 

Ý tưởng kem Takitimu ra đời xuất phát từ một trải nghiệm bán hàng tại thương hiệu kem độc nhất một vị của Newzealand, đến năm 2016, công nghệ bán kem này chính thức được đem về Việt Nam và có cửa hàng đầu tiên tại Hà Nội. Tại Takitimu khách hàng sẽ được tự chọn các hương vị hoa quả yêu thích sau đó, nhân viên Takitimu sẽ lấy hoa quả và chế biến kem ngay tại chỗ. Khách hàng sẽ được lựa chọn cũng như chứng kiến quá trình làm ra chiếc kem của mình. 

Theo các nhà sáng lập, mô hình này đã được người dân Newzealand áp dụng tại các trang trại để tiêu thụ hoa quả của họ. Kem nền của Takitimu hiện được nhập từ Thái Lan, còn thiết bị máy móc thì được nhập từ Australia. Và tùy theo các loại hoa quả được khách hàng lựa chọn được nhập về từ trong nước hay nhập khẩu mà giá cốc kem sẽ dao động từ 29 – 34 nghìn đồng. Tuy nhiên, hoạt động hơn 2 năm nhưng doanh thu của Takitimu chỉ đạt được 1,4 tỷ đồng, lợi nhuận thu về 200 triệu đồng. Trình bày nguyên nhân, nhà sáng lập cho biết, sau 6 tháng đầu tiên, doanh thu 100 triệu/ tháng nhưng việc chuyển địa điểm bất đắt dĩ đã khiến doanh thu sụt giảm. 

Cho rằng mô hình bán kem không cần đầu tư nhiều nhưng mức lợi nhuận thu về của Takitimu lại quá ít, hơn nữa, các nhà sáng lập cũng không nắm giữ được bí quyết riêng Shark Phú nhanh chóng từ chối đầu tư. Ông chủ Sunhouse thẳng thắn nhận xét: “Anh thấy mô hình này của em mức lợi nhuận không cao, anh cũng không nhìn thấy bí quyết gì để các em giữ được nên khi nhân rộng, rất khó để đảm bảo tính cạnh tranh. Ngay cả nhân viên của em cũng có thể copy lại những gì em đã làm. Newzealand cũng chẳng ai mở ra chuỗi đến kiếm tiền, họ chỉ để quảng bá về sản phẩm rau quả, họ coi đây là sản phẩm phụ trong một cửa hàng của họ. Có nghĩa là nếu đứng độc lập rất khó để tồn tại một mô hình riêng kiếm lời”. 

Đồng quan điểm, lần lượt ba Shark Thủy, Linh và Hưng rút lui vì doanh thu thấp, mô hình này không thể nhân rộng. “Để nhượng quyền em phải có thương hiệu, bí quyết công nghệ và cách thức vận hành, chuẩn hóa quản lý. Mô hình của em hiện chưa cần số tiền quá lớn như thế này. Tại thời điểm này, việc anh tham gia vào chưa hẳn có thể giúp được các em, thậm chí có khi còn hỏng” – Shark Hưng chia sẻ. 

Nhận định, startup vẫn còn quá sớm để đi gọi vốn tại Shark Tank, Shark Dzung Nguyễn đưa ra lời khuyên: “Em bỏ ra 600 triệu cho một cửa hàng nhưng doanh thu hằng tháng chỉ đạt 30 - 70 triệu, nếu xét về hiệu quả đầu tư thì không hiệu quả. Tiêu chuẩn hóa để đẩy mạnh quy mô thì em cũng chưa làm được. Ngay cửa hàng đầu tiên, em còn chưa hoàn chỉnh nó thì làm sao bắt đầu được cửa hàng tiếp theo. Khi bắt đầu chuẩn chỉnh rồi thì mới quay lại trả lời câu hỏi của các Shark là em nhượng quyền cái gì và lúc đấy đi gọi vốn thì phù hợp hơn tại thời điểm này”. 

Dù không may mắn phải nhận đến 5 cái “lắc đầu” từ các nhà đầu tư nhưng những nhà sáng lập của Takitimu vẫn giữ được sự tự tin, bởi họ đã nhận được rất nhiều lời khuyên bổ tích từ Shark. Đây sẽ là bài học bổ ích dành cho các nhà sáng lập trẻ, giúp họ có thể thêm các kiến thức để nhìn nhận, đánh giá đúng giai đoạn phát triển của mô hình kinh doanh mà mình đang theo đuổi. 

Cùng theo dõi Shark Tank Việt Nam mùa 2 vào lúc 20h30, tối thứ 4 hàng tuần trên kênh VTV3 để đón xem những thương vụ ấn tượng tiếp theo.

P.V