30 người khuyết tật và gia đình học cách vượt qua bạo lực gia đình bằng đối thoại

(DNTH) - Thứ Bảy & Chủ Nhật (26 – 27.3), nhóm dự án “My D-ears” đã phối hợp cùng Đại sứ quán Hoa Kỳ, La Bàn Coaching, Hội khuyết tật Hoàng Mai, thực hiện dự án Ngôn Ngữ Yêu Thương. Lần đầu tiên, người khuyết tật và gia đình tại Việt Nam được hướng dẫn vượt qua mâu thuẫn, bạo hành bằng các phương pháp đối thoại – truyền thông.

Bạo hành gia đình là một vấn nạn nghiêm trọng với người khuyết tật, đặc biệt là phụ nữ, tại Việt Nam. Hiện nay, người khuyết tật đang đối diện với nạn bạo hành từ lời nói đến mâu thuẫn ngay trong gia đình mình. Số liệu của tổng cục thống kê công bố năm 2019, có gần 12 triệu người đang sống trong gia đình cùng người khuyết tật. Thực trạng này càng nhức nhối hơn khi người khuyết tật mất việc do đại dịch Covid-19, khiến kinh tế gia đình khó khăn và căng thẳng leo thang. Thế nhưng, phần lớn họ và gia đình chưa nhận thức được thế nào là bạo hành, các quyền bảo vệ và cách xử lý mâu thuẫn một cách ôn hoà.

Từ thực trạng trên, nhóm dự án “My D-ears” đã thực hiện chuỗi chương trình tập huấn để người khuyết tật và gia đình – cả hai nhân tố dẫn đến bạo hành cùng nhau chuyển hoá bạo hành thành tình thương. Ngôn Ngữ Yêu Thương đã cùng 30 học viên gồm người khuyết tật và gia đình đã bắt đầu bằng kỹ năng “tự vấn bản thân”, nhận biết tâm lý và các yếu tố trong quá khứ đã tạo nên tư tưởng – hành động bạo lực lẫn quan điểm cam chịu trước vấn nạn này. Với thư ẩn danh, các học viên đã nhận những câu hỏi gợi mở để nhận ra những yếu tố tiêu cực từ nếp sống gia đình, văn hoá ảnh hưởng đến suy nghĩ – hành vi bạo lực hoặc cam chịu của mình. Hiểu được “gốc rễ” của bạo hành, nhóm dự án tạo không gian mở để các học viên hiểu chính mình hơn và bày tỏ vấn đề tâm lý mình gặp phải với đối phương – bước đầu của truyền thông. Tại đây, các học viên học lắng nghe sâu, đặt mình vị trí của người khác để thấu hiểu và hạn chế xung đột.

Dự án Ngôn Ngữ Yêu Thương là một diễn đàn cho người khuyết tật và người đã gây tổn thương vượt qua bạo hành bằng đối thoại. Đại diện dự án Đinh Hương chia sẻ: “Để chấm dứt nạn bạo hành, cả người khuyết tật lẫn các thành viên trong gia đình đều phải thay đổi. Người khuyết tật phải bỏ đi suy nghĩ mình vô dụng, đáng bị bạo hành, hiểu được quyền được bảo vệ và người không khuyết tật phải nhận biết thế nào là bạo hành”. Trong chương trình tập huấn, người khuyết tật và gia đình đã được thực hành ghi chép lại “dòng thời gian gia đình” để nhắc nhớ yêu thương là giá trị cốt lõi và quan tâm đến cảm xúc của người khuyết tật nhiều hơn. Các chuyên gia khai vấn đã giúp học viên của dự án đặt mình vào vị trí của người khác, không phán xét, điều tiết cơn giận và xử lý mâu thuẫn theo hướng đối thoại chân thành khi đã bình tĩnh. Từ đây, các học viên được thực hành viết thư “xin tha thứ” và người khuyết tật viết thư “tha thứ” cho những điều đã gây tổn thương.

Ngôn Ngữ Yêu Thương khơi mở hy vọng trong cuộc sống của người khuyết tật. Qua những chương tập huấn, thảo luận nhóm, trò chuyện 1:1 và những thước phim tư liệu, người khuyết tật và gia đình đã học cách biết ơn trước những khốn khó mình đang đối diện. Gỡ bõ mặc cảm “khuyết tật là số phận bạc bẽo”, các học viên hiểu được khuyết tật cũng như bao thử thách khác để không tạo thêm rào cản cho người khuyết tật và chính người khuyết tật cũng tự tin hơn, chủ động cất tiếng nói cho chính cộng đồng của mình.

Nhóm dự án cho biết sẽ còn nhiều hoạt động trong thời gian tới vì việc chuyển hoá tâm lý – hành vi để phòng chống bạo hành gia đình là một quá trình cần thời gian. Nhóm dự án “My-D-ears” bao gồm các thành viên Đinh Thị Lan Hương, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Hoàng An, Nguyễn Mai Anh và Phạm Diệp Linh hiện đang công tác trong lĩnh vực phát triển xã hội, khai vấn tâm lý và truyền thông. Lấy tên “My D-ears” – dự án mong muốn trở thành đôi tai (ears) lắng nghe người khuyết tật (D mang nghĩa disabilities – các dạng khuyết tật) và giúp cộng đồng khuyết tật dùng đối thoại – truyền thông để vượt qua bạo lực gia đình.

Mi Ty