Lời Cảnh Báo: Sập bẫy lừa đảo “học bạ điện tử” đầu năm học

(DNTH) - Tuần này, Lời Cảnh Báo tiếp tục mang đến những trương trình thời sự được dư luận đặc biệt quan tâm, trong đó có Cảnh giác chiêu trò mạo danh công an báo “phạt nguội” để chiếm đoạt tài khoản; Sập bẫy lừa đảo “học bạ điện tử” đầu năm học: Phụ huynh cẩn trọng kẻo mất tiền oan.

Gần đây, cùng với sự phổ biến của hình thức xử lý vi phạm giao thông qua camera, tội phạm mạng đã nhanh chóng biến “phạt nguội” thành một công cụ lừa đảo tinh vi. Thông qua tin nhắn SMS, Zalo, email hoặc những cuộc gọi tự xưng là công an, các đối tượng liên tục gửi thông báo vi phạm, đe dọa tước giấy phép lái xe hay xử lý hình sự nhằm tạo tâm lý hoang mang. Đáng chú ý, chúng sử dụng các đường link dẫn đến những website có giao diện, màu sắc và logo giống hệt Cổng Dịch vụ công Quốc gia, từng bước dẫn dụ nạn nhân cung cấp mã căn cước, tài khoản ngân hàng và mã xác thực OTP.

Thực tế, chỉ vì một phút hoảng loạn trước những lời đe dọa, không ít người đã sập bẫy. Anh N.T.H (TP.HCM) cay đắng chia sẻ: “Mình nhận được tin nhắn báo lỗi vi phạm, do lo lắng nên bấm vào link để kiểm tra. Giao diện nhìn rất giống trang chính thức nên mình làm theo hướng dẫn. Chỉ vài phút sau thì tài khoản bị trừ gần 20 triệu đồng”.

Phân tích về mức độ nghiêm trọng của vấn nạn này, PGS. TS Luật học Bùi Kim Hiếu (Trường Đại học Gia Định) nhấn mạnh đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm. Mục đích cuối cùng của các đối tượng không chỉ là tấn công ứng dụng ngân hàng để chiếm đoạt tài sản mà còn đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản định danh điện tử để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác. Đồng tình với quan điểm trên, Ths. Lưu Hoàng Nhân – Chuyên gia Kỹ năng sống, nhận định thủ đoạn cốt lõi của bọn tội phạm là đánh vào tâm lý sợ sai, thúc ép người dân hành động ngay mà không kịp kiểm chứng.

Trong môi trường số với muôn vàn cạm bẫy, sự chủ quan chính là điểm yếu chí mạng. Để bảo vệ bản thân, người dân cần trang bị tư duy phản biện, chậm lại một nhịp trước các thông tin đe dọa. Tuyệt đối không truy cập vào các đường link lạ hay cung cấp mã bảo mật cho bất kỳ ai. Khi nhận được thông báo nộp phạt, hãy bình tĩnh tra cứu trực tiếp trên kênh chính thức của Cục Cảnh sát giao thông hoặc liên hệ trụ sở cơ quan chức năng để xác minh. Cơ quan nhà nước không bao giờ làm việc qua các đường link thiếu minh bạch, do đó, đừng để nỗi sợ hãi che mờ lý trí mà tự tay dâng tài sản cho kẻ xấu.

Mùa tựu trường đang đến gần, kéo theo sự gia tăng của các thủ đoạn lừa đảo mạng nhắm vào các bậc phụ huynh. Lợi dụng tâm lý lo lắng và yêu cầu số hóa hồ sơ giáo dục, nhiều kẻ gian đã giả danh giáo viên, cán bộ nhà trường để chiếm đoạt tài sản thông qua chiêu trò hướng dẫn làm “học bạ điện tử”

Trường hợp của chị N.T.A.T (TP.HCM) là một minh chứng xót xa. Chị nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là nhân viên trường học, hối thúc chị kết bạn Zalo với “thầy Tuấn” để làm học bạ cho con. Chị T. bức xúc nhớ lại: “Nói chung là cũng có nghe nói về việc làm học bạ điện tử trước đó rồi nên tôi không có nghi ngờ gì… anh Tuấn đó nói đúng họ tên thông tin trường học của con tôi nên tôi lại càng tin tưởng hơn”. Chỉ bằng vài thao tác dẫn dụ tải ứng dụng giả mạo, yêu cầu chị dùng thẻ Căn cước che khuất màn hình khi quét mã QR, kẻ gian đã nhanh chóng cuỗm sạch số tiền trong hai tài khoản ngân hàng của chị.

Nhận định về mức độ nguy hiểm của vấn nạn này, ThS. Nguyễn Tân Hoàng Hải (Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP.HCM) khuyến cáo nạn nhân tuyệt đối không được hoảng loạn. Cần lập tức liên hệ ngân hàng khóa tài khoản, lưu lại toàn bộ bằng chứng và trình báo cơ quan công an. Đặc biệt, ông lưu ý phụ huynh phải cảnh giác cao độ với “vòng lừa đảo thứ hai”, khi các đối tượng tiếp tục giả mạo nhân viên ngân hàng gọi điện hứa hẹn “hỗ trợ lấy lại tiền” nhằm lừa gạt thêm lần nữa.

Lý giải nguyên nhân nhiều người dễ dàng sập bẫy, TS. Phạm Thị Thúy – Chuyên gia Xã hội học, chỉ ra rằng kẻ gian luôn tạo áp lực thời gian để đánh vào tử huyệt cảm xúc và tình yêu thương con cái của cha mẹ. Bà nhấn mạnh phụ huynh cần lập tức ngắt máy trước các cuộc gọi thúc ép và chủ động kiểm chứng thông tin qua giáo viên chủ nhiệm hoặc đường dây nóng chính thức của trường.

Trước những cái bẫy ngày càng tinh vi, mỗi người dân cần tự trang bị “kháng thể” bảo mật bằng quy tắc 3 KHÔNG: Không tin các cuộc gọi có dấu hiệu đe dọa hoặc hứa hẹn bất thường, Không bấm vào đường link lạ và Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP cho bất kỳ ai. Sự tỉnh táo chính là lớp khiên vững chắc nhất để bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình.

Lời Cảnh Báo là một chương trình thời sự, phản ánh những vấn đề đang được xã hội quan tâm, cung cấp cho người dân nhiều kiến thức bổ ích về các lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như: kinh tế, sức khỏe, giáo dục, an ninh trật tự, xã hội…

Chương trình được phát sóng lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.

PV