Vượt qua tâm lý tự ti ở người trẻ

(DNTH) - Mỗi người sinh ra đều sở hữu những giá trị và tiềm năng riêng biệt. Thế nhưng, trong kỷ nguyên số - nơi các nền tảng mạng xã hội ngập tràn hình ảnh về sự thành công, ngoại hình chuẩn mực và những thành tựu lộng lẫy - không ít người trẻ đang vô tình lấy đó làm thước đo duy nhất để tự đánh giá bản thân.

Từ những lần so sánh tưởng chừng vô hại, nhiều người dần rơi vào cảm giác mệt mỏi: thấy mình chưa đủ giỏi, chưa đủ đẹp, chưa đủ thành công. Bức tường mặc cảm ấy không chỉ khiến họ thu mình lại mà còn trở thành rào cản lớn trên hành trình phát triển sự nghiệp và cuộc sống. Giao tiếp và quan sát xã hội là nhu cầu tự nhiên để mỗi cá nhân tìm điểm tham chiếu cho bản thân. Nhìn vào người khác có thể tạo động lực phấn đấu, nhưng việc so sánh liên tục và thiếu toàn diện lại là nguyên nhân chính dẫn đến sự tự ti.

Các chuyên gia tâm lý chỉ ra rằng, bẫy so sánh nguy hiểm nhất chính là: Lấy "mặt tối", sự thất bại hay hạn chế của bản thân để đối chiếu với "mặt sáng" - bức tranh thành công hoàn hảo đã qua sàng lọc của người khác. "Do tính chất công việc thường xuyên phải ghi hình và xuất hiện trước công chúng, nhiều lúc tôi cảm thấy rất tự ti về chiều cao khiêm tốn của mình", một bạn trẻ trải lòng.

Sự tự ti không chỉ đến từ ngoại hình mà còn xuất phát từ áp lực môi trường sống, thành tích học tập, vị trí công việc hay những kỳ vọng quá tầm mà người trẻ tự đặt lên vai mình. Sự phủ nhận giá trị bản thân kéo dài mang lại những hệ lụy nặng nề về cả tinh thần lẫn sự nghiệp. Người trẻ có tâm lý "mình kém cỏi hơn người khác" khiến bản thân không dám chủ động thể hiện năng lực, ngại nhận các dự án mới hay thử sức ở những môi trường lớn hơn.

Sự mặc cảm đẩy nhiều người vào thói quen thu mình, khép kín, né tránh giao lưu - điều vốn rất cần thiết để mở rộng mạng lưới xã hội và phát triển bản thân. Việc cố gắng chạy theo những tiêu chuẩn không thuộc về mình khiến tinh thần luôn trong trạng thái căng thẳng và dằn vặt. Chấp nhận bản thân không có nghĩa là hài lòng hay dừng lại với những yếu kém, mà là sự dũng cảm nhìn nhận thực tế để cải thiện một cách tích cực.

Thạc sĩ Trần Thị Hạnh Dung cho rằng, để thoát khỏi "vòng xoáy" tự ti, người trẻ cần rèn luyện những tư duy cốt lõi. Thứ nhất, lập danh sách rõ ràng về điểm mạnh, điểm yếu. Nếu nhận được lời góp ý đúng đắn (ví dụ: tính cách còn nóng nảy trong công việc), hãy cầu thị thay đổi để môi trường làm việc thoải mái hơn.

Thứ hai, đặt ra cột mốc phát triển dựa trên chính năng lực của mình thay vì chạy theo câu nói "bằng bạn bằng bè". Mục tiêu duy nhất cần vượt qua là trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình ngày hôm qua. Thứ ba, tỉnh táo trước những thông tin trên mạng xã hội. Dừng việc lấy thước đo của người khác để gán ghép vào cuộc đời mình.

Không ai trên đời là hoàn hảo và cũng không có một thước đo chung nào cho giá trị của mọi con người. Hãy học cách chấp nhận những điều chưa hoàn hảo, trân trọng những giá trị bản thân đang sở hữu và kiên trì trau dồi mỗi ngày. Sự tự tin từ nội lực sẽ là chiếc chìa khóa giúp người trẻ kiên cường bước qua mọi rào cản để đón nhận những cơ hội rộng mở phía trước.

Câu chuyện cuộc sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.

PV