Khi chatbot trở thành 'người bạn tâm sự' của trẻ

(DNTH) - Trong bối cảnh công nghệ bùng nổ, Chatbot AI không chỉ dừng lại ở vai trò công cụ hỗ trợ học tập mà đang dần trở thành "người bạn tâm giao" của nhiều trẻ em. Thay vì mở lòng với gia đình, không ít thanh thiếu niên hiện nay lựa chọn chia sẻ những nỗi buồn, khúc mắc học đường hay bí mật thầm kín với trí tuệ nhân tạo. Thực trạng này khiến không ít bậc phụ huynh giật mình thảng thốt khi nhận ra con cái thà trò chuyện với một cỗ máy vô tri còn hơn là tâm sự cùng người thân.

Lý giải về sức hút của những người bạn ảo này, ThS. Phạm Thị Bích Phượng - Chuyên gia Tâm lý phân tích: "Chatbot có một cái hay là cung cấp ngay lập tức. Thứ hai nữa nó là máy thì các bạn ấy cảm thấy nó an toàn, không bị đánh giá, không bị phán xét". Chính tâm lý e ngại bị người lớn chê bai, chỉ trích đã vô tình đẩy trẻ tìm đến AI như một bến đỗ cảm xúc.

Tuy nhiên, việc đắm chìm quá mức vào thế giới số mang lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Nhiều phụ huynh bắt đầu nhận thấy con mình thức khuya hơn, lảng tránh những bữa cơm chung và trở nên dễ cáu gắt. Cảnh báo về rủi ro này, TS. Phạm Thị Thúy - Chuyên gia Xã hội học nhấn mạnh: "Trẻ dưới 16 tuổi chưa đủ năng lực về nhận thức, chưa đủ năng lực về quản lý cảm xúc để kiểm soát hành vi của mình khi sử dụng các chatbot AI".

Khi phát hiện sự việc, phản ứng cấm đoán hay tịch thu thiết bị của cha mẹ thường phản tác dụng, dễ dẫn đến xung đột và xâm phạm quyền riêng tư của trẻ. Theo ThS. Phạm Thị Bích Phượng, nút thắt nằm ở thái độ của người lớn. Để giải quyết triệt để vấn đề, phụ huynh cần thay đổi cách tiếp cận: "Nếu muốn thay đổi thì mình sẽ phải là người lắng nghe con. Khi mà nghe con kể thì mình giống như một người bạn hiểu, đồng hành, tâm sự... thì dĩ nhiên là con sẽ chọn mình, đâu cần phải công nghệ quá nhiều".

Công nghệ dù ưu việt đến đâu cũng không thể thay thế hơi ấm tình thân và sự kết nối thực sự. Để kéo con ra khỏi sự lệ thuộc vào thế giới ảo, cha mẹ cần dẹp bỏ phán xét, học cách lắng nghe bằng sự thấu cảm để gia đình mãi là bến đỗ bình yên nhất mà trẻ luôn muốn tìm về.

Câu chuyện cuộc sống phát sóng vào lúc 19:50 Thứ Ba, Thứ Năm và Thứ Sáu hàng tuần trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long phối hợp Jet Studio thực hiện.

MT