Chiến tranh thương mại đẩy thịt heo sang Việt Nam

(Doanhnhanthuonghieu) -  Giá heo hơi Việt Nam đang cao hơn mức bình quân của thế giới ít nhất 5.000 đồng/kg. Heo nội đắt, heo ngoại được ưa chuộng nên lượng thịt nhập khẩu tăng đột biến trong 3 tháng vừa qua.

Chiến tranh thương mại tổng lực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ-Trung Quốc đã chính thức bắt đầu. Cụ thể, trong "cuộc chơi" này, Mỹ áp thuế 25% lên 800 mặt hàng có tổng kim ngạch 34 tỉ USD từ Trung Quốc. Đáp lại, Trung Quốc tuyên bố áp thuế tương tự lên 545 mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm nông sản (thịt bò, heo, đậu…), ô tô và hải sản.

Không dừng lại ở đó, Trung Quốc tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung 25% đối với mặt hàng thịt heo của Mỹ, nâng tổng mức thuế mà thị trường này áp lên thịt heo của Mỹ đến 71%, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Với mức thuế cao như vậy, thịt heo từ Mỹ khó có cửa vào Trung Quốc, buộc phải tìm các thị trường khác, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh thịt heo tại Việt Nam những tháng gần đây đang ở mức cao đã tạo điều kiện cho nguồn cung thịt Mỹ cũng như thịt từ các nước khác tràn vào Việt Nam với số lượng lớn và giá rẻ ngày càng nhiều.

Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan, chỉ riêng trong tháng 5/2018, tổng sản lượng thịt nhập khẩu đạt gần 30.000 tấn, trị giá gần 43 triệu USD; tăng hơn 50% về lượng và 39% về giá trị so với tháng 4/2018.

Nhập khẩu thịt từ Mỹ chiếm tỷ lệ cao nhất khoảng 37%, tương đương gần 11.000 tấn, trị giá hơn 13 triệu USD; tăng gần 50% về lượng và 24,4% về giá trị. Mỹ trước nay vẫn là nguồn cung thịt lớn trên thị trường Việt Nam. Trong tháng 5 vừa qua, giá heo hơi tại Việt Nam ở mức cao từ 46.000 - 50.000 đồng/kg, còn giá thịt ở Mỹ thấp do nguồn cung dồi dào.

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương): Dù những ngày cuối tháng 6, giá thịt heo của Mỹ có tăng nhẹ (3,5 USD cent/pound), lên mức 80,8 USD cent/pound (khoảng 41.000 đồng/kg) nhưng thị trường xuất khẩu lại đang xấu đi. Cụ thể là Mexico tuyên bố sẽ áp mức thuế 20% đối với chân và thịt lợn vai, các sản phẩm thịt lợn tươi và đông lạnh nhập khẩu từ Mỹ. 

Bên cạnh đó, một thị trường lớn khác của thịt heo Mỹ là Trung Quốc sẽ áp thuế bổ sung 25% đối với mặt hàng thịt heo của Mỹ từ ngày 6/7/2018. Tổng mức thuế mà Trung Quốc áp lên thịt heo của Mỹ đến 71% (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng). Xuất khẩu thịt heo của Mỹ gặp khó ở hai thị trường chính, trong khi giá thịt heo Việt Nam lại đang ở mức cao là lý do khiến nhiều người tin rằng trong thời gian tới nguồn cung thịt heo từ Mỹ sẽ tăng ở thị trường Việt Nam.

Lý giải về điều này, ông Nguyễn Nguyên Hùng, Giám đốc Công ty Chăn nuôi Nguyên Hùng (Đồng Nai), cho rằng nguyên nhân là giá thịt heo Việt Nam hiện đang quá cao, luôn ở mức 48.000-50.000 đồng/kg, trong khi đó mức giá thịt heo đã qua giết mổ nhập khẩu vào nước ta chỉ hơn 1.500 USD/tấn. Tính ra thịt nhập chỉ khoảng 1,5 USD/kg, tương đương gần 35.000 đồng/kg.

Ông Hùng phân tích, với giá thịt heo trong nước tăng cao đúng vào thời điểm chiến tranh thương mại giữa hai cường quốc Mỹ - Trung bùng nổ. Trung Quốc đánh thuế cao đối với thịt nhập từ Mỹ và Mexico cũng tuyên bố sẽ áp mức thuế 20% đối với một số loại thịt heo tươi và đông lạnh nhập khẩu từ Mỹ. Gặp khó ở hai thị trường chính nên thịt heo từ Mỹ sẽ nhập vào thị trường Việt Nam nhiều hơn trong thời gian tới.

"Không chỉ thịt heo nhập khẩu từ Mỹ đổ vào Việt Nam tăng mà nhiều doanh nghiệp lẫn hiệp hội còn lo thịt heo Trung Quốc cũng tràn vào Việt Nam vì giá heo nước này đang rẻ hơn trong nước từ 8.000 - 10.000 đồng/kg", ông Hùng lo ngại.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, ông Nguyễn Kim Đoán cho biết trong thời gian qua các thương lái tìm mọi cách nhập heo Trung Quốc theo con đường tiểu ngạch vào nước ta để kiếm lời. Cụ thể, những ngày qua cơ quan chức năng tại các tỉnh biên giới phía Bắc liên tục bắt giữ các xe chở heo Trung Quốc nhập lậu đang trên đường vận chuyển về nước ta tiêu thụ.

Về kịch bản ứng phó khi thịt ngoại liên tục tràn vào thị trường nội, để người chăn nuôi không bị thua "cuộc chơi" trên sân nhà, ông Phạm Đức Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, cho rằng con đường duy nhất của ngành chăn nuôi là cần cải tiến công nghệ, kỹ thuật chăn nuôi để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm giá thành.

Bên cạnh đó nên có quy định các doanh nghiệp nhập khẩu thịt heo phải có hạn ngạch (quota) chứ không để họ muốn nhập bao nhiêu cũng được mà không được kiểm soát chặt chẽ. Đây là cách mà nhiều nước trên thế giới đang áp dụng để bảo vệ ngành chăn nuôi trong nước, bảo vệ người tiêu dùng.

Ngoài ra, ông Bình cho biết, cần kiểm soát chất lượng thịt nhập và đây mới là điều quan trọng nhất. Bởi có làm như vậy, thịt hết đát, thịt kém chất lượng, nhiễm kháng sinh… mới hết đường tuồn vào Việt Nam.

Trần Giao